Mannheim Kültür Başkenti, F.Mehmet Yıldırım

Sanat ve sanatçı, evrensel düşüne bildiği, kendi ulusal dilini ve kültürünü, dünya kültürü ile buluştura bildiği ölçüde kendisi olur. Sanat ve sanatçının en önemli özelliği ise; tüm üst kimlikleri sorgulayan, o kimliklere karşı alternatif kimlik olarak, alt kimlikte özgürlük, bireyin evrensel ve çağdaş yaşamını sınırlayan, tüm kurum ve kuruluşlara karşı tavır alması ile, sanatçı kimliğini oluşturur. Ya da, üst kimlikle bütünselleşerek, bağnaz, tutucu, insanı sınırlayan yapılarda varlığını sürdürerek, kimliksizleşir.

Sanat ve sanatçının ayırt edici tek kimliği var, evrensel olarak tüm insani değerleri savunmak, bu değerleri sınırlayan tüm yapılara karşı, sanatıyla mücadele etmek. Onun için sanat ve sanatçıyı, kendi ulusal dili, etnik kökeni ile sınırlayarak, onu dar kalıplara sığdırmaya çalışmak, sanat ve sanatçıya yapılacak en büyük baskıdır. Sanat ve sanatçı, tüm dünyanın ortak hazinesine ait değerlerdir.

Günümüzde, ulusal kimlikleri ile sınırlandırılmış kültürler giderek yozlaşıp, yok olmaya doğru savrulurken, evrenselleşmeye yönelen kültürler kalıcılaşmakta, giderek zenginleşmekte. Kültürlerini geliştirmek isteyen toplumların en önemli görevi; kendi ulusal dil ve kültürlerini, otantik değerlerini yok etmeden, evrensel kültüre taşıyarak, kalıcı olmayı sağlamaktır.

Sanatçı nın görevi, işte bu noktada başlamakta. Kültürel yaratısını, tüm evrensel değerler ile yaratırken, öbür taraftan kendi ulusal değerlerini de kapsayarak ve geliştirerek, yaratacağı sentezler sonrası, yepyeni bir kimlikte, özgün ancak o ölçüde de evrensel olmayı başarmak zorunda.

Sanatçı nın, tek özgünlüğü ulusallığı olmamalıdır. Sanatçı nın yazım dili ulusaldır. Kaynak olarak beslendiği ve esinlendiği toplum ve yaşadığı coğrafya ulusaldır. Ancak sanatçı, dünyanın ortak değerlerinin kolektif hafızası olmak zorundadır.

Yaşadığı toplumun aynası olması; o toplumun en küçüğünden, en büyüğüne, tüm ayrıntılardan bütünseli oluşturması, analizlerinden yarattığı yeni sentezlerle bütünleşmesi, var ettiği sonuçları, evrensel değerler zincirine taşıması ile görevini başarmış olacaktır.

Sanatçının asli görevi bence budur; çünkü sanatçı, toplum laboratuarında insanı ve doğayı betimlerken, bir toplum ve doğa mühendisi gibi, toplumsal psikoloji, gelişim ve değişim, geçmiş hafızası, geleceğin yapı taşları ve yol göstericiliği ile sürecin vaz geçilmez önermesi olmak zorundadır.

NEDEN SANATÇILAR BİRLİĞİ.

Bu bağlam da ele alacak olursak, Almanya da yaşıyor olmamız ve Mannheim şehrinde ikamet etmemiz nedeniyle, kültür ve sanat’la uğraşan tüm sanatçılar olarak, ortak bir paydamız var. Yaşadığımız şehir ile biz sanatçılar olarak, ortak noktamız olan Mannheim’li olmamız özgünlüğünü, kendi ulusal dil ve kültürümüzü zenginleştirerek, ortak dil

Almanca bağlamında, iki dilde çoğaltarak, yaşadığımız şehirde ortak sanat ürünlerimiz ile sunabiliriz. Hepimizin ortak noktası olan sanatçı olmamız ve Mannheim şehrinde yaşamamız.

Bu şehirde yaşayan yaşayan sanatçılar olarak, ortak paydamızdan yola çıkarak, ulusal kimlik ve yazın dilini, kültürünü korumak hakkı daima sürdürülmesi şartıyla, MANNHEİM SANATÇILAR BİRLİĞİ çatısı altında ortak ürünler oluşturabiliriz. Şehrimizde kurulacak bu birlik temelinde, sanatçıların bir araya geldiği ve Almanya çapında etki yaratacak bu çalışma ile, yeni dünyaların ilk kilometre taşları döşene bilir.

Bu güne kadar hep bahis konusu olan, entegrasyonun ( uyumun ) laboratuarını, biz sanatçılar olarak Mannheim Sanatçılar Birliğin de deneyim yapabiliriz.

Ayırt edici kimlik ile değil, ulusal kimlik veya yaşanan ülkenin kimliği ile değil, ortak payda olan, yaşanan şehir kimliği ile. Örneğin: Türk- Alman sanatçılar birliği, Yunan- Alman sanatçılar birliği değil, MANNHEİM SANATÇILAR BİRLİĞİ olarak örgütlenmek. Kendi zenginliklerimiz olan ulusal dil ve kültürlerimizi koruyarak, diğer sanatçıların aynı değer ve zenginliklerini, kendi zenginliklerimiz olarak görmek.

Toplam sanat zenginliğimiz olan bu değerleri geliştirmek, tüm değerlerimize sahip çıkmak itinasını göstererek, bir arada yaşamanın temel alınması ile kendi değerlerimize, yaşadığımız şehre ve ülkeye, en iyi katkıyı sanatçılar olarak sağlayacağımızı düşünüyorum.

Günümüz dünyasında, farklı dil ve kültürlerin bir birini bu kadar etkiliye bildiği, iletişim dünyasının bu kadar zenginleştiği dönüşümler çağında yaşıyoruz. Avrupa Birliği yapısının, ortak kültürel değerler yaratma görevi ile karşı karşıya kaldığı, ulusal devletlerin gönüllü olarak sınırlarından vaz geçmekte, tek devlete doğru yol alma süreci sürmektedir.

En çok enternasyonal birlikten yana olan sanat ve sanatçıların, bu anlayıştan uzak kalması düşünülemez.
Kendi kültürel değerlerimizi geliştirmek, aslî görev olarak sanatçının önünde dururken, yine birbirimizi tanımak ve zenginliklerimizi keşif etmekte diğer bir asli görev olarak beklemekte. Bu gün gerçekçi olarak düşündüğümüzde; tiyatrodan, operaya, müzikten, resim sanatına, yazından, görsel sanatlara, evrensel kurallar oluşmuştur. Bu gün, dünya çapında, sanat ve sanatçının ortak dili olan sanatının, geçen yüz yılın başından başlayarak, ortak değerleri yaratılmış ve yaratılmaya da devam etmektedir.

Kendi ulusal dil ve kültürü ile ürün veren sanat ve sanatçı, aslında bu değerleri dikkate aldığı andan itibaren, sınırlarından kurtularak tüm dünyada izlenen ve değer biçilen sanat ürünlerini vermeyi başarmakta. Bunu başaramayan toplumlar ise, tek tük ürünler dışında, kendi sınırları içine kapanmakta, süreç içinde yozlaşmaya, günümüzde sıkça yaşandığı gibi, her yıl kaybolan yeni dil ve kültürlerin arkasından ağıtlar yazmaya devam ederiz.

Bütün bu bağlamlardan yola çıkarak, MANNHEİM SANATÇILAR BİRLİĞİNİ kurarak, yapılacak sanat çalışmalarına, sanat adına önemli katkılarda buluna biliriz. Sanat ve sanatçının en önemli görevi olan, yaşadığı topluma ayna tutarak, onun dinamik motoru olarak, gelecek güzel günlere taşımaksa, aşacağımız ve başara bileceğimiz çok şeyler olduğuna inanıyorum. Neler yapabiliriz.

MANNHEİM KÜLTÜR BAŞKENTİ

Her yıl düzenlene bilecek proje kapsamında, Mannheim de yaşayan tüm sanatçıların katılacağı ve sanat ürünlerini sergileyeceği, süreli zaman dilimi ile sınırlı, sanatçıların kendi ulusal dili ve ortak dil olan Almanca sunumlu etkinliğin gerçekleşmesi.

Almanya’ nın başka şehirlerde’ki diğer sanatçıların katılımının sağlanması ile bu sanat ürünlerinin şehrimizce tanınması, sanat ve sanatçılar arasında etkileşim ve birleşimin sağlanması.
Şehrimizde yaşayan farklı kimliklerin kültürlerini tanıtmak amacıyla, her yıl seçilecek farklı ülkelerin sanatçılarının davet edilerek, tanıtımlarının yapılması.

Şehrimizin çocuklarını ve gençlerini sanata özendirmek amacı ile, BENİM GÖZÜMLE YAŞADIĞIM ŞEHİR MANNHEİM projesi kapsamında, tespit edilecek dallarda, ödüllü sanat çalışmalarının okul ve gençlik evlerinde uygulanarak, Mannheim kültür başkenti kapsamında yer almasının sağlanması.

Bütün bu çalışmaları kalıcı hale getirerek, diğer şehirlere de anlatarak, yaygınlaşmasının sağlanması, Sanatçılar Birliği olarak şehirler bazında örgütlenme sağlanarak, sanatçılar arasında birliğin oluşması sağlana bilir.
Ekonomik kaynakların yaratıla bilmesi ve çalışmaların devamlılığının sağlanması için yapılması gerekenler.

EKONOMİK KAYNAKLAR

1- Şehir bütçesinden kaynak ayrılması ile.
2- Sponsorluk kaynaklarının yaratılması ve kalıcı hale getirilmesi ile.
3- Reklâm gelirleri ve televizyon gösterim haklarının gelirleri ile.
4- Bilet, katalog, afiş gelirleri ile.
5- Sanatçıların sanat ürünlerinin yayınlanması, satılması veya sergilenmesinden oluşacak gelir ile.
6- Kurulacak bir alanda devamlı veya geçici sergi veya başka şehirlerde katılım sonrası oluşan gelir payı ile.
7- Bağış gelirleri ile.
Bütün bu çalışmaların yapıla bilmesi, devamlılığının sağlanarak, amacına uygun olarak sürdürülmesi için yapılması gerekenler.

PROJE TAŞIYICI YAPILARI

Öncelikle, sanatçılar birliği kuruluncaya kadar ki süreç içinde, bu projenin yürütülebilmesi için, koordinasyon ve denetlenmenin sağlanması görevini yapacak komisyonu kurmak olduğu açık olarak görülmekte. Bu komisyonu nasıl kurabiliriz.

1. Şehir meclisinin gerekli sayıda temsilcisinin yer almasının sağlanması ile.
2. Bu çalışmada yer almak isteyen sanatçıların yer almasının sağlanması veya davet edilmesi ile.
3. Bu projede yer almak isteyen kurum ve kuruluşlar ile, dernek, meslek kurumları, sendika gibi kurum temsilcileri ile.
4. Mali kaynakların kullanımını denetleyecek bağımsız yapının kurulması ile.
5. Tertip komitesini oluşturarak, bu yapının yıl içinde çalışmasının sağlanması ile.
6. Tüm çalışmaların sonrası malî komitenin kurulmasının sağlanması ile.
7. Basın- yayın ve iletişim komitesinin kurulması ile.
8. Sponsorluk, reklam gelirleri ve diğer kaynakları bulmak ve iletmek için komitenin kurulması ile.

Bütün bu çalışmaların yapılabilmesi ve MANNHEİM KÜLTÜR BAŞKENTİ adlı projenin hayata geçebilmesi için, Mannheim şehri Belediye Başkanı, Sayın PETER KURZ un yönetiminde. Belediye şehir Meclis üyeleri ve Kültür faaliyetleri kapsamında yer alan görevlileri ile birlikte. Mannheim şehrinde yaşayan sanatçıların katkıları ile. Bu projeye destek verecek tüm kurum, kuruluş, meslek odaları, sendika ve derneklerin katkıları ile bu çalışmanın hayata geçeceğine inanıyorum.

Bu projeyi ana hatları ile sunmaya çalıştım, şüphesiz çok eksiklikleri ve üzerinde durularak tamamlanması gereken bir ön taslak olarak kabul edilmesi dileği ile saygılarımı sunarım.

Fatih Mehmet YILDIRIM.